Μια προοδευτική πολιτική για τις Μικρομεσαίες, τις Πολύ Μικρές Επιχειρήσεις και τους ΕΒΕ

Στην Ελλάδα, ο συνολικός αριθμός των μικρομεσαίων και πολύ μικρών επιχειρήσεων (Μ&ΠΜΕ), που απασχολούν έως 50 εργαζόμενους, φθάνει τις 900.000 και αποτελεί το 99% των επιχειρήσεων της χώρας. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΣΥΕ (2007) οι Μ&ΠΜΕ απασχολούν συνολικά πάνω από 2.340.000 εργαζόμενους. Το 93% των επιχειρήσεων αυτών απασχολούν 0 έως 10 εργαζόμενους. Στις πολύ μικρές επιχειρήσεις συγκεντρώνεται το 60% σχεδόν της απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα, γεγονός που κατατάσσει την Ελλάδα στην πρώτη θέση της Ε.Ε. των 27 αναφορικά με το μερίδιο των ΠΜΕ στη συνολική απασχόληση.
H πολιτική για τις μικρές επιχειρήσεις δεν μπορεί παρά να αποτελεί τμήμα μιας συνολικότερης οικονομικής και βιομηχανικής πολιτικής με στόχο την παραγωγή φιλικών προς το περιβάλλον προϊόντων και υπηρεσιών υψηλής ποιότητας.
Η πολιτική για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις οφείλει να στηρίζει κάθε προσπάθεια τεχνολογικού εκσυγχρονισμού και ποιοτικής αναβάθμισης της παραγωγικής διαδικασίας, υπό την προϋπόθεση ότι η επιχείρηση συμμορφώνεται πλήρως με την εργατική, περιβαλλοντική και λοιπή νομοθεσία και δεν επιδιώκει τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητάς της μέσω της συμπίεσης του κόστους εργασίας, της υποβάθμισης της ποιότητας του παραγόμενου προϊόντος ή της παρεχόμενης υπηρεσίας και της παράκαμψης των περιβαλλοντικών, φορολογικών, ασφαλιστικών ή άλλων υποχρεώσεών της.
Υπ’ αυτήν την έννοια, ο ΣΥΡΙΖΑ, υποστηρίζει τη σύνδεση των πάσης φύσης ενισχύσεων και κινήτρων με κοινωνικές και περιβαλλοντικές παραμέτρους, τις οποίες οι επιχειρήσεις οφείλουν να ενσωματώνουν τόσο στα αναπτυξιακά τους προγράμματα, όσο και στον καθημερινό τρόπο λειτουργίας τους.
Στη βάση αυτή υπογραμμίζουμε την ανάγκη προώθησης μιας στρατηγικής ισχυρής στήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στη χώρα μας, με ταυτόχρονη προάσπιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων σε όλες τις επιχειρήσεις. Πρώτη προτεραιότητα η στήριξη και ενίσχυση των πολύ μικρών και των ατομικών καιοικογενειακών επιχειρήσεων.
Στην κατεύθυνση αυτή, προτείνουμε και διεκδικούμε:
  • Ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για τον έλεγχο της ασυδοσίας και των αθέμιτων πρακτικών των μεγάλων πολυκαταστημάτων και των εγχώριων και πολυεθνικών εμπορικών αλυσίδων.
  • Θέσπιση, ειδικότερα, μιας σειράς αυστηρών περιορισμών στους όρους δόμησης, τον τόπο, τις χιλιομετρικές αποστάσεις και τα χαρακτηριστικά λειτουργίας για την εγκατάσταση και αδειοδότηση εμπορικών κέντρων και εμπορικών αλυσίδων και υποκαταστημάτων τους.
  • Επαναφορά του αφορολόγητου ορίου για τους ΕΒΕ, τους ελεύθερους επαγγελματίες και επιτηδευματίες στο ίδιο ύψος με τους μισθωτούς και συνταξιούχους.
  • Επαναφορά του αφορολόγητου αποθεματικού για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις.
  • Προώθηση συνεταιριστικών μορφών για την έρευνα, επιμόρφωση, οργάνωση και προώθηση προϊόντων.
  • Δημιουργία συλλογικών υποδομών για τις Μ&ΠΜΕ, με βιοτεχνικά πάρκα και εκθεσιακά κέντρα με ζώνες ελεύθερων δραστηριοτήτων. Εφαρμογή μακροπρόθεσμης πολιτική στη βιοτεχνία, το εμπόριο και τις υπηρεσίες με στόχο τον εκσυγχρονισμό, την αναδιάρθρωση και τη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων των Μ&ΠΜΕ, για να αντιμετωπίσουν την παραοικονομία και τον άνισο εξοντωτικό ανταγωνισμό.
  • Εξασφάλιση της δυνατότητας προβολής των προϊόντων μικρών παραγωγών στα μέσα ενημέρωσης.
  • Εφαρμογή αυστηρών αγορανομικών διατάξεων για τον έλεγχο της αγοράς και την προστασία των καταναλωτών από προϊόντα αμφιβόλου ποιότητας, χωρίς ταυτότητα και από άγνωστη χώρα.
  • Ειδική χαμηλότοκη πιστωτική πολιτική, με ευνοϊκούς όρους αποπληρωμής. Αξιοποίηση στην κατεύθυνση αυτή της ΤΕΜΠΜΕ ΑΕ με τη μετατροπή της σε Δημόσια Τράπεζα ειδικού σκοπού.
  • Στήριξη του ΟΑΕΕ, εξασφάλιση της βιωσιμότητάς του, αναβάθμιση των παροχών σύνταξης και υγείας προς τους ασφαλισμένους του.
  • Αυτόνομη ασφάλιση για τα συν-βοηθούντα και μη αμειβόμενα μέλη οικογενειακών επιχειρήσεων, που είναι γυναίκες.

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Aς δούμε το θέμα της Κοινωνικής Οικονομίας και των Κοινωνικών Επιχειρήσεων με αφορμή και το νομοσχέδιο που σύντομα θα κατατεθεί στη βουλή από το Υπουργείου Εργασίας. Στόχος του νομοσχεδίου είναι η αντιμετώπιση της ανεργίας στις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες και η ανάπτυξη των κοινωνικών επιχειρήσεων που μπορούν να συνεισφέρουν μεγάλο αριθμό θέσεων εργασίας αλλά εισοδήματος σε ομάδες του πληθυσμού που κύρια πλήττονται από την ανεργία (ΑΜΕΑ, νέοι, άνεργοι άνω των 50 ετών, άνθρωποι με ψυχικές παθήσεις κλπ).

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ.
Το νομοσχέδιο ορίζει ως Κοινωνική Οικονομία το χώρος της οικονομίας που βρίσκεται ανάμεσα στον ιδιωτικό και το δημόσιο τομέα της οικονομίας και στον οποίο διεξάγονται οικονομικές δραστηριότητες με κοινωνικούς σκοπούς και στόχους και ασκείται από νομικά πρόσωπα, όπως κοινωνικές επιχειρήσεις, συνεταιρισμούς, μη κυβερνητικές οργανώσεις, ιδρύματα κλπ.
Στόχος της κοινωνικής οικονομίας είναι η διασφάλιση του συλλογικού συμφέροντος των μελών των επιχειρήσεων ή και το συλλογικό οικονομικό και κοινωνικό συμφέρον, με βάση όμως τις αρχές :
  • της δημοκρατικής και συμμετοχικής μορφής διαχείρισης (ισχύει η αρχή «ένας εταίρος μια ψήφος».
  • της προτεραιότητα στην εργασία των εταίρων και όχι στην εισφορά κεφαλαίου.
  • της διανομή κερδών βάσει της συμβολής των εργαζομένων στο έργο και τις υπηρεσίες της κοινωνικής επιχείρησης και όχι βάσει της συμβολής τους στο μετοχικό κεφάλαιο της επιχείρησης.
Η κοινωνική οικονομία είναι συνυφασμένη με τις κοινωνικές επιχειρήσεις οι οποίες ορίζονται ως οι επιχειρήσεις που είναι Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου, έχουν τη μορφή επιχείρησης περιορισμένης ευθύνης (Κοινωνική ΕΠΕ) και έχουν από το νόμο την εμπορική ιδιότητα.
Αντικείμενο των κοινωνικών επιχειρήσεων είναι η παραγωγή, προμήθεια, και παροχή αγαθών και υπηρεσιών γενικού συμφέροντος και οι επιχειρήσεις αυτές αποτελούν κατά κανόνα συνεταιρισμό κοινωνικής ωφέλειας πολύεταιρικής μορφής, στον οποίο οι εταίροι-μέλη τους είναι είτε μόνο φυσικά πρόσωπα, είτε φυσικά πρόσωπα και νομικά πρόσωπα ιδιωτικού ή δημοσίου δικαίου.
Με βάση το νέο νόμο οι Κοινωνικοί Συνεταιρισμοί Περιορισμένης Ευθύνης, που έχουν θεσμοθετηθεί με το νόμο 2716/1999, θεωρούνται αυτοδικαίως Κοινωνικές Επιχειρήσεις.

ΣΕ ΠΟΙΟΥΣ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ

Ο νέος νόμος αλλά και η έννοια της κοινωνικής οικονομίας και των κοινωνικών επιχειρήσεων έχουν σα στόχο την ενεργοποίηση και συμμετοχή στην οικονομική και κοινωνική ζωή των ευπαθών ομάδων του πληθυσμού που, για διάφορους λόγους, η συμμετοχή τους δυσχεραίνεται είτε εξαιτίας κοινωνικών και οικονομικών προβλημάτων ή σωματικών ή ψυχικών διαταραχών, είτε λόγω της γενικότερης οικονομικής κατάστασης στην περιοχή που ζουν και δραστηριοποιούνται.
Με βάση το νόμο αλλά και τη διεθνή πρακτική στις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού περιλαμβάνονται:
  1. Οι ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού των οποίων η ένταξή τους στην κοινωνική και οικονομική ζωή εμποδίζεται από σωματικά, ψυχικά, κοινωνικά ή πολιτισμικά αίτια.
  2. Οι ειδικές ομάδες του πληθυσμού που παρουσιάζουν ιδιαιτερότητες ως προς την ομαλή ένταξή τους στην αγορά εργασίας (π.χ. νέοι, μακροχρόνια άνεργοι, άτομα άνω των 50 ετών που απολύονται ή βρίσκονται εκτός αγοράς εργασίας σε παραγωγική ηλικία, νέοι επιστήμονες με αδυναμία πρόσβασης στην αγορά εργασίας κλπ).
Με το νομοσχέδιο δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για την κοινωνική και οικονομική επανένταξη αποκλεισμένων κοινωνικά ομάδων από την αγορά εργασίας και δίνεται η δυνατότητα καταπολέμησης των διακρίσεων μεταξύ των διάφορων κοινωνικών ομάδων. Το ίδιο νομοσχέδιο στοχεύει στην ανάσχεση της ανεργίας σε περιοχές έντονης οικονομικής κρίσης με παροχή σύγχρονων, ποιοτικών κοινωνικών υπηρεσιών στο τοπικό κοινωνικό σύνολό και τέλοςπροωθεί και ενδυναμώνει εναλλακτικές μορφές επιχειρηματικότητας και τοπικής ανάπτυξης.

ΕΙΔΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Με το νομοσχέδιο καθιερώνονται τρεις κατηγορίες κοινωνικών επιχειρήσεων.
  • Η πρώτη κατηγορία με τίτλο «Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση Κοινωνικής Φροντίδας» θα αφορά στην παροχή υπηρεσιών σε ηλικιωμένους, γυναίκες, βρέφη, παιδιά, άτομα με αναπηρίες, χρόνια ασθενείς. Στόχος είναι να καλύψουν οι επιχειρήσεις αυτής της μορφής εναλλακτικές μορφές παροχής υπηρεσιών χαμηλού κόστους και υψηλής ποιότητας για να καλυφθούν βασικές ανάγκες που μέχρι και σήμερα καλύπτονται με δυσκολία η και με ανορθόδοξους τρόπους.
  • Η δεύτερη κατηγορία επιχείρησης είναι η «Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση Ένταξης». Επιχειρήσεις αυτής της μορφής στοχεύουν στην απασχόληση των κατηγοριών εκείνων πολιτών που βρίσκονται αποκλεισμένοι από την αγορά εργασίας. Τέτοιες κατηγορίες είναι οι νέοι, οι άνω των 50 ετών που απολύονται ή βρίσκονται εκτός αγοράς εργασίας για μεγάλο χρονικό διάστημα και δεν διαφαίνονται προοπτικές γρήγορης επανένταξης των σε αυτή καθώς και οι μακροχρόνια άνεργοι όλων των κατηγοριών. Η ίδια μορφή εταιρίας δίνει τη δυνατότητα και σε όσους βρίσκονται εκτός της αγοράς εργασίας για πολιτισμικά, κοινωνικά, ψυχικά ή σωματικά αίτια να επαναδραστηριοποιηθούν.
  • Η τρίτη κατηγορία των κοινωνικών επιχειρήσεων αφορά τις «Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις Συλλογικού Σκοπού». Αυτές οι επιχειρήσεις έχουν σα στόχο να προάγουν δράσεις όπως είναι ο πολιτισμός, το περιβάλλον, η οικολογία, η εκπαίδευση, οι παροχές κοινής ωφέλειας, καθώς και την προώθηση της απασχόλησης. Στις επιχειρήσεις αυτής της μορφής αναμένεται να δραστηριοποιηθούν περισσότερο άνεργοι νέοι επιστήμονες που με τις γνώσεις των μπορούν να συνεισφέρουν στους παραπάνω εξειδικευμένους τομείς δράσης.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Για να συσταθεί μια τέτοιας μορφής επιχειρήσεις απαιτείται η συμμετοχή τουλάχιστον επτά μελών (φυσικών ή νομικών προσώπων), από τα οποία όμως τουλάχιστον το 60% να είναι φυσικά πρόσωπα και εργαζόμενοι στην επιχείρηση.
Η εταιρίες διοικούνται από Διοικούσα Επιτροπή, η οποία εκλέγεται από τη Γενική Συνέλευση. Για όλες τις αποφάσεις εφαρμόζεται η αρχή «ένας εταίρος μια ψήφος».
Για όλους τους εργαζόμενους καθορίζεται ελάχιστη αμοιβή και δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερη από το τριπλάσιο ποσό του κάτω ορίου της Εθνικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας.
Εφόσον οι επιχειρήσεις έχουν κέρδη, στο τέλος κάθε χρήσης τους, αυτά τα διανέμουν κατά 10% για το σχηματισμό αποθεματικού, 60% για τις δραστηριότητες της επιχείρησης και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και το υπόλοιπο 30% διανέμεται στους εργαζομένους της επιχείρησης ως κίνητρο παραγωγικότητας.
Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι η φορολόγηση των κοινωνικών επιχειρήσεων θα γίνεται με τον χαμηλότερο συντελεστή, του 18%.
Παράλληλα όσοι μετέχουν σε μια τέτοια επιχείρηση θα καταβάλλουνασφαλιστικές εισφορές μειωμένες κατά 50%.
Επίσης παρέχει σημαντικό κίνητρο στους εργαζόμενους των ευπαθών ομάδων (κυρίως ΑΜΕΑ) αφού όσοι παίρνουν όποιας μορφής κοινωνικό επίδομα με τη συμμετοχή τους στις επιχειρήσεις δεν θα το στερηθούν όπως ίσχυε μέχρι σήμερα.
Η αλλαγή αυτή θα επιτρέψει πλέον στις ομάδες αυτές να ενταχθούν στην αγορά εργασίας έχοντας και την ασφάλεια του επιδόματος των που θα συνεχίζουν να το λαμβάνουν.
Το ίδιο το νομοσχέδιο προβλέπει ότι θα υπάρχει και γι αυτές τις επιχειρήσεις ηεπιδότηση των θέσεων εργασίας από προγράμματα του ΟΑΕΔ όπως και στον ιδιωτικό τομέα και τέλος αναμένεται να υπάρχει δυνατότητα χρηματοδότησης των και από το Ταμείο Κοινωνικής Οικονομίας και να υπάρξει πρόβλεψη για ένταξη των στο νέο αναπτυξιακό νόμο.
Το Υπουργείο Εργασίας έχει σαν στόχο να διαθέσει το ποσό των 150 εκατομμυρίων € για την ενίσχυση του θεσμού και θα ενθαρρύνει και τα τράπεζες να συμμετέχουν στην όλη προσπάθεια.

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

Η Κρήτη έχει πρωτοπορήσει στον τομέα της κοινωνικής οικονομίας και από τα μέσα της δεκαετίας του ’80 και, αξιοποιώντας και τα τότε προγράμματα του ΕΟΜΜΕΧ, έχει σήμερα μια σειρά γνωστών γυναικείων αγροτικών συνεταιρισμών, οι οποίοι αξιοποιώντας τοπικές πρώτες ύλες και πόρους, δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας και εισόδημα και στηρίζουν σημαντικά την τοπική οικονομία.
Επίσης στην ίδια περιοχή έχουν δημιουργηθεί τα Προστατευμένα Παραγωγικά Εργαστήρια Ατόμων με Αναπηρία τα οποία δίνουν τη δυνατότητα στους αναπήρους να ενταχθούν στην παραγωγική διαδικασία δημιουργώντας, μ αυτό τον τρόπο, τις προϋποθέσεις για την αυτόνομη ή ημιαυτόνομη διαβίωσή τους.
Έτσι σε όλη την Κρήτη σήμερα λειτουργούν συνολικά 40 κοινωνικές επιχειρηματικές δραστηριότητες και οι οποίες είναι 29 Συνεταιρισμοί Γυναικών, 2 Συνεταιρισμοί ανδρών και γυναικών , 8 Προστατευμένα Παραγωγικά Εργαστήρια ατόμων με αναπηρία και ένας Κοινωνικός Συνεταιρισμός Περιορισμένης Ευθύνης στον οποίο απασχολούνται άτομα με ψυχοκοινωνικά προβλήματα.
Σε αυτές τις επιχειρήσεις σήμερα απασχολούνται περί τα 500 άτομα από τα οποία τα 250 απασχολούνται στους συνεταιρισμούς γυναικών και τα 200 στα εργαστήρια για άτομα με αναπηρία.
Η ΑΝΕΛΙΞΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ, στα πλαίσια της εταιρικής της κοινωνικής ευθύνης και συναισθανόμενη τη δύσκολη συγκυρία, θα είναι στη διάθεση των ατόμων που σκοπεύουν να ιδρύσουν τέτοιας μορφής επιχείρησηςνα παρέχει δωρεάν συμβουλευτική υποστήριξη μέχρι το στάδιο της ίδρυσης των επιχειρήσεων αυτής της μορφής.

Η ώρα των «κοινωνικών επιχειρηματιών»!

Η ώρα των «κοινωνικών επιχειρηματιών»!

Του ΤΑΚΗ ΜΙΧΑ

Οι φορείς της αλλαγής σήμερα δεν πιστεύουν στην πολιτική. Πιστεύουν στην αγορά. Γι’ αυτό οι επαναστάτες του μέλλοντος στρέφονται προς την επιχειρηματική δραστηριότητα. Αν θέλεις να αλλάξεις τον κόσμο, αν θέλεις να πολεμήσεις την φτώχεια και το AIDS αν θέλεις να στηρίξεις τους μικροπαραγωγούς καφέ σε μια χώρα του Τρίτου Κόσμου, αν θες να διασφαλίσεις πόσιμο νερό σε μια περιοχή, τότε ξέχασε την πολιτική και τους πολιτικούς. Δημιούργησε μια επιχείρηση και εντάξου στον ολοένα αυξανόμενο αριθμό των «κοινωνικών επιχειρηματιών».

Αυτό ήταν το μήνυμα της πρόσφατης συνάντησης του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός. Εκεί φέτος τόσο οι παραδοσιακοί μεγαλοεπιχειρηματίες όσο και οι πολιτικοί επισκιάστηκαν από μια νέα ομάδα ανθρώπων: τους «κοινωνικούς επιχειρηματίες».

Ο κοινωνικός επιχειρηματίας βλέπει ένα πρόβλημα στον κόσμο και προσπαθεί να το λύσει φτιάχνοντας μια εταιρεία που ικανοποιεί τις ανάγκες της περιοχής. Τις περισσότερες φορές η επιχείρηση λειτουργεί στη βάση των μηχανισμών της αγοράς. Απ’ αυτή τη σκοπιά οι κοινωνικοί επιχειρηματίες δεν αρνούνται το κέρδος. Αντίθετα όλοι αναγνωρίζουν ότι προκειμένου να μπορεί η επιχείρηση να λειτουργεί και να εκτελεί το κοινωνικό έργο της θα πρέπει να είναι κερδοφόρα. Αυτό διασφαλίζει τη συνέχεια στις προσπάθειες να λυθεί το πρόβλημα μιας περιοχής ή μιας ομάδας ανθρώπων.

Η συζήτηση για το φαινόμενο των « κοινωνικών επιχειρηματιών» έχει πάρει τα τελευταία χρόνια εκρηκτικές διαστάσεις και αυτό άλλωστε εξηγεί τη σημαντική παρουσία που είχε αυτό το θέμα στην ατζέντα του Νταβός. Ο συνδυασμός της ανθρωπιστικής εργασίας με τους μηχανισμούς της αγοράς έχει καταστήσει τη φιλανθρωπία αποδοτική από οικονομικής άποψης.

Η πιο γνωστη κοινωνική επιχείρηση είναι αναμφίβολα η Τράπεζα Γκράμιν στο Μπανγκλαντές, την οποία δημιούργησε ο νομπελίστας Μοχάμεντ Γιανούς. Η τράπεζα είχε αρχικό στόχο να παρέχει μικροδάνεια σε τοπικούς μικροεπιχειρηματίες, τα οποία θα τους βοηθούσε να αυξήσουν τα εισοδήματά τους. Η προσπάθεια υπήρξε τόσο επιτυχής που σήμερα η Γκράμιν έχει 43 υποκαταστήματα σε διάφορα μέρη του κόσμου. Αυτά τα δάνεια βοήθησαν εκατομμύρια ανθρώπους να ξεφύγουν από τη φτώχεια. Παράλληλα η τράπεζα είχε ικανοποιητικές αποδόσεις για τους μετόχους της.

Ενας από τα άτομα που εμπνεύστηκε από το παράδειγμα του κ. Γιούνους ήταν η Ροζάνε Ζαφίρ, μία νεαρή Πακιστανή οικονομολόγος. Εγκατέλειψε τη δουλειά της και δημιούργησε την εταιρεία Κασφ. Πρόκειται για ένα πιστωτικό ίδρυμα που σήμερα δίνει σε εκατομμύρια Πακιστανές τη δυνατότητα να βελτιώσουν την οικονομική και κοινωνική κατάστασή τους.

Πρόσφατα άνοιξε και στη Δανία η τράπεζα MYC4, που λειτουργεί στο Διαδίκτυο. Η τράπεζα δημιουργήθηκε για να ενισχύσει τους παραγωγούς στην Αφρική. Τα δάνεια παρέχονται από τους χρήστες του δικτύου, που μόνοι τους αποφασίζουν ποιες δραστηριότητες θα χρηματοδοτήσουν και μπορούν να παρακολουθούν κάθε στιγμή την εξέλιξη του δανείου τους. Μέχρι σήμερα περίπου 3.000 επενδυτές -άτομα και εταιρείες- έχουν δώσει περίπου 500 δάνεια που έχουν βελτιώσει τις ζωές 10.000 ανθρώπων στην Αφρική. Το 96% των δανείων έχουν ξεπληρωθεί.

Στην Αφρική, όπου τα παιδιά πεθαίνουν από διάρροια και έλλειψη υγιεινής, ο Ισαάκ Ντουροσάγια λειτουργεί ένα σύστημα φραντσάιζ για κινητές τουαλέτες. Παρέχει κινητές τουαλέτες σε άνεργους νέους στις φτωχογειτονιές, τις οποίες χρησιμοποιούν οι κάτοικοι (που δεν έχουν τουαλέτες σπίτι τους) έναντι ενός μικροποσού. Οι νέοι, που λειτουργούν το σύστημα, κράτουν το 60% των εσόδων και δίνουν τα υπόλοιπα στον κ. Ντουροσάγια.

Στην Αυστραλία ο Νικ Φρανκ ηγείται μιας επιχείρησης με τίτλο «Easy Being Green». Στόχος της επιχείρησης είναι να μειώσει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στο 70% των νοικοκυριών της χώρας τα επόμενα δέκα έτη. Δίνει λοιπόν δωρεάν λάμπες χαμηλής ενέργειας και τηλέφωνα ντους ασθενούς ροής στα νοικοκυριά και σε αντάλλαγμα αυτά του παραχωρούν τα δικαιώματα στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα που θα επιτύχουν χρησιμοποιώντας εργαλεία που τους παρέχει. Μετά η επιχείρησή του πουλάει αυτά τα δικαιώματα σε βιομηχανίες και με αυτό τον τρόπο συντηρείται.

Μια άλλη κοινωνική επιχείρηση, στον κλάδο της ψυχαγωγίας, είναι η μεξικανική Cinepop. Η εταιρεία αυτή έναντι ενός πολύ μικρού τιμήματος κάνει προβολές κινηματογραφικών έργων σε υπαίθριους χώρους στις φτωχογειτονιές της χώρας.

«Στο παρελθόν», λέει ο καθηγητής Κάι Χόκερτς από την Επιχειρηματική Σχολή της Κοπεγχάγης, «οι άνθρωποι διαμαρτύρονταν στους πολιτικούς για τις αδικίες του κόσμου. Θεωρούσαν ότι οι επιχειρήσεις αντιπροσωπεύουν το κακό και ότι ο καπιταλισμός δημιουργεί μόνο προβλήματα. Ομως σήμερα η κατάσταση είναι η αντίστροφη. Η νέα γενιά έχει πολύ χαμηλές προσδοκίες από το κράτος. Δεν πιστεύουν ότι η πολιτική μπορεί να αλλάξει πολλά πράγματα, ενώ οι περισσότεροι έχουν πειστεί ότι οι επιχειρηματίες μπορούν να τα καταφέρουν. Δεν πρόκειται για ένα κίνημα διαμαρτυρίας.Υπάρχει η ελπίδα ότι μπορείς να αλλάξεις πολλά πράγματα μέσω του μηχανισμού της αγοράς».

Το κεντρικό χαρακτηριστικό των «κοινωνικών επιχειρηματιών» είναι ότι δεν θεωρούν ότι η αγαθοεργία και το κέρδος έρχονται σε αντίθεση. Δεν μπορείς να καταπολεμήσεις τη φτώχεια, αν δεν έχεις έσοδα τα οποία σου επιτρέπουν να συνεχίσεις τις δραστηριότητές σου.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 18/02/2008